( 22 ) - ، س 12 ، گوهر تو هم تو باش : نظير آن گفتهء مولاناست : گر تو نيكوبختى و سلطان زفت * بخت غيرتست ، روزى بخت رفت تو بمانى چون گدايى بينوا * دولت خود هم تو باش اى مجتبى چون تو باشى بخت خود اى معنوى * پس تو كه بختى ز خود كى گم شوى مثنوى ، طبع طهران 1307 ، ص 353 ( 23 ) - ، س 13 ، آنگاه اين گوهر باشد : ظاهرا مقصود اينست كه پادشاه گوهر اصلى است و اينكه در خزينهء اوست به تبعيّت و بر اثر عنايت او گوهر است يعنى اوصاف و معانى فرع وجود مرد كامل است و به دو تحقّق دارد هرچند كه بحسب ظاهر وى را بدين اوصاف و كمالات مىشناسيم . ( 24 ) - ، س 14 ، اگر كلّ او بمعراج باشد الخ : يعنى كمال در تحقّق باوصاف و معانى است و مادام كه آنها غير متحقّق و به صورت احوال باشند و سالك گاه بدانها متّصف و گاه از اتّصاف بدانها عاطل باشد راهرو به درجهء كمال حقيقى نائل نيامده و دستخوش تلوين است نه صاحب تمكين . ( 25 ) - ، س 15 ، لولاك : اشاره است به : لولاك لما خلقت الافلاك . كه بدين تعبير ظاهرا در حديث نيامده و بدين صورت روايت شده است : لولاك ما خلقت الجنّة و لولاك ما خلقت النّار . و نيز : لولاك ما خلقت الدّنيا . و همچنين : لو لا محمّد ما خلقت الدّنيا و الآخرة و لا السّماوات و الأرض و لا العرش و لا الكرسىّ و لا اللّوح